Spalax leucodon – slepo kuče je jedna od prirodnih retkosti Subotičke peščare. Ovaj mali sisar iz reda glodara, koji ceo životni vek provodi pod zemljom, svoje prirodno stanište u Panoniji ima na stepi. Njegova staništa se danas nalaze u Deliblatskoj i Subotičko horgoškoj peščari, na još očuvanim delovima sa stepskom vegetacijom. Kako je razvojem poljoprivrede, širenjem oranica, potisnut na sasvim male površine, Spalax se našao na listi vrlo ugroženih vrsta. Trenutno ima status prirodne retkosti prema Uredbi o zaštiti prirodnih retkosti (Sl. Glasnik RS 50/93).
Od 2005. godine se kroz projekat Monitoringa populacije retkih i ugroženih vrsta sisara na području Vojvodine koji finansira Pokrajinski sekretarijat za zaštitu životne sredine i održivi razvoj, radi na praćenju stanja populacije slepog kučeta. Projekat radi Zavod za zaštitu prirode Srbije- Odeljenje u Novom Sadu uz logističku podršku Javnog preduzeća „Palić-Ludaš”, koje je Upravljač zaštićenog područja (Predeo izuzetnih odlika „Subotička peščara”) na kome su staništa slepog kučeta. Zahvaljujući kontinuiranoj saradnji sa Nacionalnim parkom Kiškunšag iz Mađarske, koji je upravljač zaštićenih područja sa druge strane granice i gde je Spalax takođe ugrožena vrsta, rad na praćenju stanja se unapredio i tehnološki osavremenio uključivši eksperte sa Univerziteta u Budimpešti.
Poslednje aktivnosti dve istraživačke ekipe su rezultirale hvatanjem živog primerka ove inače teško vidljive vrste. Ovo je prvi ulovljeni živi primerak nakon 30 godina i dokazuje da se popilacija retke vrste uspešno obnavlja. Nakon proglašenja zaštite 2003. godine i prestanka oranja na velikom kompleksu unutar Subotičke peščare, potreban mir i obnovljena peščarsko stepska vegetacija su pogodovale stabilizovanju populacije slepog kučeta. Sa druge strane granice se delovi pod zaštitom takođe ne oru, pa se populacija širi. Sadašnji primerak treba svojim genetskim uzorkom da odgovori na neka od pitanja stanja ove vrste.
U sredu 5. novembra 2008. godine u biološkoj laboratoriji novog objekta Vizitorskog centra Ludaš u Hajdukovu, u prisustvu velikog broja novinara i fotografa, obavljeno je uzimanje uzorka neophodnog za dalje biološke analize, a primerak ove retke vrste je naknadno vraćen na svoje stanište u Subotičku peščaru.
Učesnici na projektu su Jadranka Delić, mamolog Zavoda za zaštitu prirode Srbije; Farkaš Janoš, Revai Tamaš, Čaban David i Nemet Atila, istraživači sa ELTE, Univerzitet u Budimpešti.
Na konferenciji za štampu istraživači su izneli neke od podataka dosadašnjih istraživanja, kao i dalje planirane aktivnosti u radu na zaštiti ove jedinstvene vrste našeg regiona.
